Wystawa pokonkursowa: Sztuka Ludowa Pałuk

  • by

ZDOBNICTWO DAWNYCH WNĘTRZ PAŁUCKICH.

W dawnych pałuckich chatach na ścianach wisiały obrazy z wizerunkami świętych. Aby podkreślić ich świętość wokół ram mocowano wianki i rózgi wykonane z kwiatów z bibuły.

RÓZGI – to kompozycja kwiatowa składająca się z 14 kwiatów z bibuły. Wykonywano je kontrastujących ze sobą kolorów. Kwiaty ułożone są symetrycznie na kiju owiniętym zieloną bibułą. Umieszczano je przy obrazach lub w świętych kątach.

WIANKI zawieszano najczęściej wokół obrazów z wizerunkiem Matki Bożej. Tego typu ozdoby wykonywano z kwiatów ułożonych na planie koła. Kompozycja jest najczęściej dwukolorowa.

RAMKI wykonywano z kwiatów z bibuły. Najczęściej w jednym kolorze. Oprawiano w nie obrazki z wizerunkami świętych.

PAJĄKI wykonywano ze słomy i kolorowego papieru. W naszym regionie spotykamy najczęściej pająki w kształcie :dzwonu, walca, kuli czy koszyczkowe. Uwieszano je przy suficie. Nadawały izbie koloru i blasku.

Aby zachować kolory i piękno natury w okresie zimowym, wyrabiano BUKIETY KWIATOWE z bibuły. W takich kompozycjach były róże, georginie, astry, bzy.

KWIATY NA KŁOSACH wykonywano w okresie żniwnym. Na kłosach żyta umieszczano płatki kolorowej bibuły. Tak przygotowane bukiety umieszczano w wazonach stawianych w tzw. świętych kątach, stołach.

Ze słomy wyplatano ozdoby, które przypinano do męskich ubrań. Nazywano je plotkami. Zdobiono je małymi kwiatami z bibuły.

KROPIDŁA wyrabiano w okresie świąt wielkanocnych, pełniły rolę palm. Zdobiły i chroniły domostwa przez cały rok. Na gałązkach młodej rozkwitającej trzciny umieszczano naprzemiennie zioła kocanki, wrotyczu, dziurawca, krwawnika i mchu. Zdobiono to tzw. różkami wykonanymi z bibuły.

TRADYCJA

Kolędnicy w Wielkopolsce odwiedzali domostwa od drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia. Wśród przebierańców byli m.in. anioł, diabeł, śmierć, Żyd. Noszono tzw. maszkary zwierzęce, podobnie jak podczas pochodów wielkanocnych. Wśród maszkar był: bocian, koza lub koń.

Dawniej na wsiach czasie wigilii domostwa odwiedzał gwiazdor czyli przebieraniec w futrze i czapce z workiem prezentów. Często z maską na twarzy.

Wiejskie domy zdobione były snopami zboża, stawianymi w kątach. Na stole przykrytym białym obrusem gościło 9 potraw przygotowanych z grochu, fasoli, maku, orzechów i śledzi. Pod nim rozsypane było siano.

Nad stołem wieszano zieloną gałązkę nazywaną podłaźnikiem zdobioną orzechami, opłatkami, ozdobami wyplatanymi ze słomy.

Od czasu międzywojennego i powojennego pod wpływem mody zachodniej do naszych domostw przychodzi św. Mikołaj w czerwonym ubraniu z czapką, obszytą białym futrem.

WYSTAWA POKONKURSOWA

(XVI MIĘDZYWOJEWÓDZKI KONKURS: SZTUKA LUDOWA PAŁUK)

SALA I:

SALA II i III: